Drie vragen over het nieuwe vredesakkoord in Colombia

Plaats een reactie

Zes weken nadat het vredesakkoord tussen rebellenbeweging FARC en de Colombiaanse regering in een referendum werd weggestemd is er zaterdag een aangepast akkoord getekend. Daarmee moet nu dan toch echt een definitief een einde komen aan 52 jaar geweld over en weer. Drie vragen over dat nieuwe akkoord.

farc-peace

1. Wat is er anders dan in het oorspronkelijke akkoord?
Hoewel het nieuwe akkoord nog niet openbaar is gemaakt, is al wel duidelijk dat er niet tegemoet is gekomen aan de belangrijkste kritiekpunten van het nee-kamp. Nog steeds krijgen FARC-strijders die hun daden eerlijk opbiechten een taakstraf en geen gevangenisstraf en kunnen ze voorlopig zetels in het parlement krijgen zonder dat daar verkiezingen aan vooraf zijn gegaan.

Wel zijn er strengere regels voor die taakstraffen en zijn de gebieden waarbinnen ze moeten worden uitgevoerd duidelijker afgebakend. Ook zijn buitenlandse rechters niet langer welkom in het speciale gerechtshof dat de FARC-leden gaat horen.

Daarnaast moet de FARC volledige openheid geven over al zijn bezittingen, ook die zijn verkregen via drugshandel om op basis daarvan slachtoffers te kunnen compenseren. Het felbekritiseerde budget voor FARC-strijders die de politiek in gaan wordt met 30 procent gekort en tot slot kunnen grootgrondbezitters volgens het nieuwe akkoord niet meer zomaar gedwongen land af te staan aan arme boeren zonder eigen grond.

2. Wordt hier ook weer een referendum over gehouden?
President Santos en de FARC-onderhandelaars hebben daar niks over gezegd dit weekend, maar de kans is klein dat er een nieuw referendum komt. Het nieuwe akkoord wordt hoogstwaarschijnlijk alleen voorgelegd aan het Congres.

3. Wat vindt het nee-kamp van het nieuwe akkoord?
Er gaan stemmen op om er weer een referendum over te houden, maar oud-president Alvaro Uribe die het nee-kamp leidde houdt zich voorlopig nog op de vlakte.

Uribe wil eerst de definitieve tekst van het nieuwe akkoord goed bestuderen en ook slachtoffers van het conflict de kans geven er naar te kijken, maar heeft al wel laten doorschemeren dat de veranderingen niet ver genoeg lijken te gaaan.

Mislukte start vredesonderhandelingen Colombia met ELN-rebellen in Quito

Plaats een reactie

Trots als Ecuador is dat het kan bemiddelen was alles in gereedheid gebracht voor een plechtig begin deze donderdag van de vredesonderhandelingen tussen de Colombiaanse regering en die andere rebellenbeweging: ELN. Maar ze zijn gelijk al uitgesteld.

58124d66c4f1c

Er kwam helemaal geen regeringsonderhandelaar opdagen, omdat de Colombiaanse regering eist dat de gevangen politicus Odín Sánchez wordt vrijgelaten voor de onderhandelingen beginnen. De openingsceremonie werd daarom op het allerlaatste moment afgeblazen.

De marxisistische rebellenbeweging ELN is net als de FARC opgericht in 1964. Lang was de nu 2.000 man sterke ELN meer politiek gedreven en hield het zich ver van drugshandel. Wel is de ELN verantwoordelijk voor honderden ontvoeringen en aanvallen op oliepijpleidingen vooral in de jaren ’90. De laatste jaren zijn ze in samenwerking met criminele bendes toch de illegale drugshandel in gegaan. De ELN wordt in Colombia zelf en ook door zowel de Verenigde Staten als de EU gezien als terroristische organisatie.

Toen de vredesbesprekingen met de FARC in 2012 begonnen gaven de ELN-leiders direct aan ook over vrede te onderhandelen. Maar omdat de gesprekken met de FARC prioriteit hadden beginnen de gesprekken nu pas.

Ecuador is ‘neutraal terrein’
Daar waar de onderhandelingen met de FARC op Cuba plaatsvonden en inmiddels door de nee-stem in het referendum er noodgedwongen weer zijn hervat, heeft Ecuador aangeboden gastheer te zijn voor de gesprekken met ELN.

Ecuador is zelf ook getroffen door de acties van ELN. Een aantal Ecuadoranen zijn in het verleden door de rebellen ontvoerd. Toch wordt Ecuador door de rebellen gezien als neutraal terrein, omdat het ELN niet heeft gekwalificeerd als terroristische organisatie

President én Nobelprijs voor de Vrede-winnaar zonder vrede Juan Manuel Santos tweet dat hij zijn onderhandelaats instructie heeft gegeven de reis naar Quito uit te stellen todat Odín Sánchez is vrijgelaten. Als de rebellen dat snel doen dan kunnen de onderhandelingen alsnog van start gaan, maar als een goed begin het halve werk is dan is er nog een lange weg te gaan.

‘Nobelprijs oproep aan alle Colombianen die niet hebben gestemd’

Plaats een reactie

Colombia werd vol ongeloof wakker vandaag. Zondag werd het vredesakkoord met de FARC nog weggestemd en nu krijgt president Juan Manuel Santos toch de Nobelprijs voor de Vrede. “Het is een oproep aan de ruim 60% van de Colombianen die niet zijn gaan stemmen.”

imagen-16720999-2

Het Nobelcomité benadrukte dat het Colombiaanse volk tegen dit vredesakkoord heeft gestemd en niet tegen de vrede als zodanig. Toch vinden veel mensen in het nee-kamp het weinig respect voor de democratie getuigen.

Reacties Uribe, FARC en Betancourt
Ex-president Alvaro Uribe die de nee-campagne leidde komt dan ook niet verder dan een enigszins zure felicitatie en sprak daarbij de wens uit dat de voor de democratie schadelijke afspraken aangepast zullen worden.

De FARC werd door het Nobelcomité niet eens genoemd, terwijl er voor vrede toch echt twee partijen nodig zijn. Maar FARC-leider ‘Timochenko’ lijkt daar geen moeite mee te hebben al vindt hij wel dat het Colombiaanse volk maar één prijs verdient: rechtvaardige vrede. En dat zonder paramilitairen, wraak en leugens.

Voormalig presidentskandidate Ingrid Betancourt die in 2002 door de FARC werd ontvoerd en tot 2008 werd vastgehouden in de jungle vindt dat de FARC zelf ook de vredesprijs verdient.

“Het is voor mij heel moeilijk om te zeggen, maar ik denk het wel”

Ze voegde daar vol tranen aan toe dat er geen weg terug meer is op het pad naar vrede.

Opdracht voor vrede
Voormalig winnares van de Nobelprijs voor de Vrede Rigoberta Menchú ziet de prijs voor Santos én het Colombiaanse volk vooral als een aanmoediging voor de ruim 60% van de mensen die niet gestemd hebben bij het referendum van zondag.

De mensenrechtenactiviste uit Guatemala zegt in een interview met de Colombiaanse krant El Tiempo dat de toekenning van de prijs aan Santos een manier is om het enthousiasme voor de vrede aan te wakkeren en dat alle Colombianen nu wel moeten nadenken waar zij staan in dit proces.

En de Nobelprijs brengt ook een zware opdracht met zich mee, zegt de ervaringsdeskundige:

“Vrede is niet alleen maar mooie woorden en prachtige bloemen. Het is een missie. Het is een missie van vrede waar je je leven aan moet wijden met als boodschap dat je nooit terug moet keren naar de oorlog.”

‘Vrede is dichtbij’
President Juan Manuel Santos lijkt die opdracht zeker te voelen. Hij draagt de Nobelprijs op aan het hele Colombiaanse volk en zegt dat vrede nu heel dichtbij is.

Ik ga de rest van mijn dagen al mijn krachten geven aan de vrede. Ik nodig iedereen uit om onze krachten te verenigen, onze gedachten en onze harten om dit grote nationale doel te bereiken, zodat we allemaal de belangrijkste prijs winnen: Vrede in Colombia.

Gezien de reacties van Uribe en de FARC staan de sterren gunstig al staan hun wensen diametraal tegenover elkaar. Uribe wil veel zwaardere straffen voor de guerilla-strijders en de FARC zelf wil vrede zonder dat er eerst wraak op hen genomen moet worden. Maar aangezien niemand terug wil keren naar de oorlog en Santos er als bemiddelaar alles aan zal doen zijn Vredesprijs niet te besmeuren is er goede hoop dat er een uitweg gevonden kan worden.

————————————————————————–
Lees en beluister ook mijn bijdrage op BNR Nieuwsradio over de reacties in Colombia.

//platform.twitter.com/widgets.js

Colombianen verwerpen verrassend het vredesakkoord met de FARC

Plaats een reactie

President Juan Manuel Santos en FARC-leider ‘Timochenko’ werden al genoemd als winnaars van de Nobelprijs voor de Vrede, maar de Colombianen hebben het moeizaam bereikte vredesakkoord met nipte meerderheid naar de prullenbak verwezen.

farccolombia

President Santos en FARC-leider ‘Timochenko’ schudden elkaar vorig jaar september de hand in aanwezigheid van de Cubaanse president Raúl Castro

In het referendum van zondag in Colombia stemde 50,2% tegen het vorige week getekende vredesakkoord met de FARC en 49,8% vóór. Een grote verrassing, want volgens de laatste peilingen had het ja-kamp een comfortabele voorsprong. Tegenstanders van het na jaren onderhandelen tot stand gekomen vredesakkoord vinden dat de guerilla-strijders te makkelijk wegkomen met hun misdaden en zelfs worden beloond met zetels in het parlement. Het nee-kamp onder leiding van oud-president Alvaro Uribe wil dat er heronderhandeld wordt.

Wapenstilstand blijft van kracht
De FARC had voor het referendum gezegd dat er van opnieuw onderhandelen geen sprake kan zijn en president Juan Manuel Santos gaf in de campagne aan dat er geen plan B was. In een persconferentie zondagavond lokale tijd vanuit het presidentiële paleis zei Santos dat hij het ‘nee’ accepteert, maar dat hij niet wil dat de stabiliteit van het land in gevaar komt. De president benadrukte dan ook dat de wapenstilstand van kracht blijft:

“Ik blijf op zoek naar vrede tot de laatste minuut van mijn presidentschap.”

Maandagochtend vliegen de belangrijkste regeringsonderhandelaars naar Havana waar de vredesonderhandelingen hebben plaatsgevonden om met de FARC-leiding te praten over hoe het nu verder moet.

FARC wil nog steeds vrede
In een eerste reactie liet FARC-leider Rodrigo Londoño (beter bekend als ‘Timochenko’) weten dat vrede het doel blijft en dat praten het middel is:

“De FARC blijft bij haar bereidheid om alleen nog woorden als wapen te gebruiken in het bouwen van een toekomst. Aan het Colombiaanse volk dat van vrede droomt, reken op ons, vrede zal zegevieren.”

De FARC is in 1964 opgericht als marxistische boerenorganisatie die de strijd aanging tegen de enorme ongelijkheid in Colombia en vocht voor herverdeling van landbouwgrond. In de loop der jaren vermengde de guerilla-organisatie die gerichte strijd meer en meer met drugshandel, ontvoeringen en bruut geweld. Bij de oorlog met regeringstroepen en rechtse paramilitaire groeperingen zijn in de ruim 52 jaar dat het conflict duurt meer dan 220.000 doden gevallen

Akkoord nog maar net getekend
Afgelopen maandag werd het vredesakkoord waarmee de FARC de wapens zou neerleggen en zich om zou vormen tot politieke partij nog ceremoniëel ondertekend in aanwezigheid van belangrijke leiders als de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry, VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon, de Cubaanse president Raúl Castro en namens Nederland minister Bert Koenders. Er gingen stemmen op om president Santos en FARC-leider ‘Timochenko’ te belonen met de Nobelprijs voor de vrede en de paus had voor volgend jaar een bezoek aan Colombia aangekondigd als beloning voor de moeizaam bereikte vrede.

Maar na het nipte nee heerst grote onzekerheid in Colombia. President Santos wil deze maandag gelijk met alle politieke partijen om tafel. Gezien de eerste reacties is opnieuw om de tafel om de voor de nee-stemmers scherpste randjes van het akkoord af te halen de meest waarschijnlijke optie. Al zal het moeilijk zijn voor de FARC meer concessies te doen, want zij moeten wel iets te winnen hebben bij de vrede en niet massaal achter de tralies verdwijnen. In het slechts denkbare scenario laait het conflict weer in alle hevigheid op, maar dat wil eigenlijk helemaal niemand.

Ja-kamp leidt ruim in Colombia

Plaats een reactie

Zondag mogen de Colombianen zich in een referendum uitspreken over het vredesakkoord dat afgelopen maandag werd ondertekend met de FARC. Volgens de laatste peilingen is zo’n 55% van de bevolking van plan ja te stemmen en bijna 37% nee.

image1

Bron: Colombiareports

Met het vredesakkoord komt een einde aan 52 jaar burgeroorlog. Toch is er ook flinke weerstand, vooral omdat veel mensen vinden dat de guerilla-strijders te makkelijk wegkomen met hun wandaden en zomaar zetels krijgen in het parlement.

De FARC-leden gaan als het verdrag definitief wordt goedgekeurd in speciaal daarvoor aangewezen ‘transitiezones’ wonen waar internationale waarnemers gaan toezien dat ze hun wapens inleveren. Niemand kan die gebieden in, ook al om te voorkomen dat leden van de FARC worden aangevallen door wraakzuchtige gewapende groeperingen.

Straffeloosheid voor FARC?
De FARC heeft een lijst opgesteld met 5765 leden die hun wapens gaan neerleggen en naar de speciale beschermde gebieden trekken. Maar tegenstanders vanhet vredesakkoord, zoals oud-president Álvaro Uribe wijzen erop dat er veel meer gewapende strijders zijn.

Het nee-kamp zegt absoluut niet tegen vrede te zijn, maar wel tegen de straffeloosheid voor de FARC. Zoals bijvoorbeeld senator Daniel Cabrales in onderstaande tweet. Als de guerilla-strijders voor een waarheidscommissie hun verhaal hebben verteld en geen oorlogsmisdaden hebben begaan, komen ze er met een taakstraf vanaf.

Maar omdat het ja-kamp ruim leidt en het dus zeer waarschijnlijk is dat het vredesakkoord tot uitvoering wordt gebracht gaan er ook al stemmen op om de ‘vredesstichters’ volgende week de Nobelprijs voor de Vrede te geven. In dat geval zullen president Juan Manuel Santos en FARC-commandant Rodrigo Londoño (beter bekend als Timochenko) de prijs delen.

Daar is ‘ie dan: het allesomvattende vredesakkoord in Colombia

Plaats een reactie

“We zijn gestopt te vechten met wapens en gaan nu vechten met ideeën”. Dat zegt hoofdonderhandelaar Ivan Marquez van de FARC over het allesomvattende vredesakkoord dat vannacht is getekend op Cuba. Het moet het einde betekenen aan ruim 50 jaar oorlog.

akkoord farc

De Amerikaanse president Obama belde ook al naar Bogota om president Santos te feliciteren met deze historische dag.

Wel moet er nog een hele belangrijke hobbel genomen worden: het referendum. Dat zal plaatsvinden op 2 oktober kondigde president Juan Manuel Santos aan. In het vannacht aangekondigde akkoord dat volgt op de definitieve wapenstilstand van juni staat dat de rebellenleiders voor de overgangsperiode tot de verkiezingen van 2018 een aantal zetels in het parlement en in de senaat krijgen met spreekrecht, maar zonder stemrecht.

Hoewel Colombia de oorlog met de FARC die aan zeker 220.000 mensen het leven heeft gekost meer dan zat is, is het absoluut geen vanzelfsprekendheid dat het in het referendum wordt goedgekeurd. Uit de laatste peilingen blijkt dat het ja-kamp licht leidt, maar volgens het nee-kamp onder leiding van oud-president Alvaro Uribe komen de guerilla’s veel te makkelijk weg met hun misdaden.

Nee-kamp Colombia

In het akkoord is een amnestie-regeling opgenomen voor de FARC-strijders die voor een waarheidscommissie hun verhaal moeten doen en als ze geen oorlogsmisdaden hebben begaan worden ze vrijgesproken. Het akkoord is nu nog niet openbaar, maar dat zal het later vandaag wel worden. Volgens president Santos is de tekst definitief en niet meer te veranderen.

Ook alle FARC-afdelingen zelf moeten het akkoord dat hun onderhandelaars op Cuba hebben gesloten nog goedkeuren. Zevenduizend strijders die vaak al vanaf hun tienerjaren in de jungle verblijven moeten afstand doen van hun wapens en ook stoppen met de lucratieve drugshandel en veranderen in brave boeren. Eén afdeling liet begin vorige maand al weten door te blijven vechten en de wapens dus niet in te leveren.
De FARC organiseert daarvoor zijn tiende Algemene Conferentie sinds de oprichting en binnen de rebellenbeweging zijn ook de wandaden van het leger en vooral van de paramilitairen nog lang niet vergeten.

santos

Maar met alle haken en ogen die er aan dit vredesakkoord zitten en de ongetwijfeld moeizame implementatie ervan in de komende maanden en jaren, is het wel een historisch moment. Dat de Colombiaanse regering en de FARC het eens zijn over landhervorming, stoppen met drugshandel, politieke deelname van de rebellen en bestraffing en amnestie voor misdaden had niemand vijf jaar geleden durven dromen.

President Santos sprak gisteravond op de nationale televisie dan ook trots het Colombiaanse volk toe: “Vandaag is het begin van het einde van het lijden, de pijn en de tragedie van de oorlog.” En hij blijft maar triomfantelijke teksten over vrede twitteren met #AdiósALa Guerra als hashtag. Santos nodigt iedereen dan ook uit ‘de poorten naar de toekomst te openen ‘ en te gaan stemmen om ‘een eenheid te maken van een land in vrede’.

———————————————————————-

Beluister hier mijn bijdrage op BNR over het vredesakkoord: http://www.bnr.nl/player/archief/20160825064000300

 

Colombia en FARC bereiken definitieve wapenstilstand

Plaats een reactie

Na ruim drie-en-een-half jaar onderhandelen zijn de Colombiaanse regering en rebellenbeweging FARC een definitieve wapenstilstand overeengekomen. Die wordt gelijk morgen al ondertekend op Cuba in aanwezigheid van VN-baas Ban Ki-Moon.

Met deze wapenstilstand moet een einde komen aan het 52 jaar durende conflict dat aan zeker 220.000 mensen het leven heeft gekost. De ondertekening van het allesomvattende vredesakkoord volgt volgens president Santos binnen een maand, al wil de FARC zich niet binden aan een deadline.

Santos

De FARC moet nu de wapens inleveren en heeft garanties gekregen voor de eigen veiligheid. Na al die jaren van bloedige strijd zijn er namelijk genoeg mensen die wraak willen nemen nu ze ongewapend rond lopen.

Met het vijf-stappen-plan dat zorgvuldig is uitonderhandeld moet een duurzame vrede tot stand komen. Het meest bekritiseerde deel is de amnestie voor FARC-strijders. Ze moeten voor de waarheidscommissie hun verhaal vertellen en als ze niet schuldig zijn aan de allerzwaarste misdrijven krijgen ze geen straf.

De FARC werd begin jaren ’60 opgericht als idealistische marxistische beweging die opkwam voor kleine boeren in het ernstig ongelijke Colombia. Dat idealisme heeft altijd jonge mensen aangetrokken, zoals de Nederlandse Tanja Nijmeijer en ook ruim 11.000 minderjarigen in de laatste veertig jaar.

Maar de FARC ontwikkelde zich door de felle strijd met de regering én de rechtse paramilitairen steeds meer tot een criminele bende die zijn geld verdiende met drugshandel en ontvoeringen.

//platform.twitter.com/widgets.js

Het vredesakkoord wordt waarschijnlijk in een referendum voorgelegd aan de Colombiaanse bevolking. Velen zijn sceptisch, maar een wapenstilstand is in ieder geval een enorme stap voorwaarts en waarschijnlijk willen de door het geweld murw gebeukte Colombianen het ondanks alle aarzelingen wel een kans geven.

Klik hier voor mijn bijdrage op BNR hierover.

Older Entries