De schrijnende situatie in Guayaquil en de nog strengere lockdown

1 reactie

Terwijl het coronavirus in Ecuador nog maar net om zich heen aan het grijpen is, kraken alle systemen al hun in voegen. In Guayaquil voelen wanhopige families zich genoodzaakt hun doden op straat te leggen, omdat overbelaste mortuaria er dagen over doen die op te halen. Lees mijn stuk voor NRC daarover.

Wat is er aan de hand in Ecuador, waar doden op straat liggen?

Guayaquil

Vrijdag werd aangekondigd dat de nationale lockdown nog strenger wordt. Volgens president Lenín Moreno begeven in sommige gevallen ook coronapatiënten zich nog gewoon op straat.

Auto’s mogen nu, afhankelijk van het laatste cijfer van het nummerbord, nog maar één dag per week van 5 tot 14 uur de straat op voor essentiële zaken als boodschappen. En in het weekend is er helemaal geen autoverkeer toegestaan.

EUuTorTX0AYuAw-

Zijn er echt pas 62 coronadoden gevallen in Ecuador terwijl er in Guayaquil lijken op straat liggen?

Plaats een reactie

Terwijl het officiële dodental en het officiële aantal coronabesmettingen gestaag oploopt in Ecuador, zijn er grote twijfels of die getallen wel kloppen. Er zouden tot nu toe in totaal pas 62 doden zijn gevallen in de afgelopen weken, terwijl in de miljoenenstad Guayaquil politie en leger zijn ingezet om alle lijken op te halen die soms gewoon op straat liggen.

Corona 30 maart

In ontwikkelingslanden als Ecuador is het zorgsysteem nog veel minder dan in rijke landen voorbereid op een massale toestroom van coronapatiënten. De verhalen van mensen die met een paracetamolletje worden weggestuurd als ze Covid-achtige klachten melden zijn talrijk.

Volgens de officiële cijfers zijn er nu 1966 bevestigde coronabesmettingen en nog eens 3232 ‘verdachte’ gevallen. Het officiële dodental staat op 62, maar in de miljoenenstad Guayaquil geven mortuaria aan ernstig overbelast te zijn en worden politie en leger ingezet om alle lijken op te halen die soms gewoon op straat liggen. Daarom zijn er grote vraagtekens te zetten bij dat getal.

Vicepresident Otto Sonnenholzer beaamt dat impliciet ook in een interview met de zakenkrant El Comercio: “Iedereen hier in Guayaquil heeft wel een familielid die besmet is. En velen van ons hebben een vriend of iemand anders die dichtbij staat die overleden is.” Ook burgemeester Cynthia Viteri is bijvoorbeeld besmet met het coronavirus.

In de lockdownsituatie die al twee weken duurt is het voor onafhankelijke organisaties en journalisten nauwelijks te controleren of de cijfers die de autoriteiten dagelijks bekend maken adequaat zijn, maar het heeft er alle schijn van dat zich in het dichtbevolkte Guayaquil een ramp aan het voltrekken is.

Volgens de mortuaria komen de problemen vooral door de extra voorzorgsmaatregelen die moeten worden genomen om de coronadoden op te halen en door het feit dat er vanwege de lockdown minder personeel aan het werk is. En politiechef Patricio Carillo wijst erop dat lang niet alle doden die politie en leger nu ophalen aan het coronavirus zijn overleden.

Maar vicepresident Sonnenholzer zegt dat het niet uitgesloten is dat er massagraven moeten komen op begraafplaatsen om alle doden een plekje te kunnen geven. De hoop is natuurlijk dat het officiële getal wél klopt en de snel na de uitbraak in Ecuador genomen stevige maatregelen hebben geholpen, maar de verhalen uit Guayaquil wijzen daar absoluut niet op.

Honger en broodnodige hulp

Los van de directe doden als gevolg van het coronavirus leidt de vrijwel volledige lockdown die al twee weken van kracht is tot veel leed. Straatverkopers, schoonmakers, aannemertjes, eigenaren van kleine eettentjes en andere mensen die hun eten op dagelijkse basis bij elkaar moeten sprokkelen zitten zonder inkomsten.

Het uitgaansverbod wordt dan ook lang niet door iedereen gerespecteerd, zeker in de eerste dagen niet. De beelden van het drukke Vondelpark en de drukke stranden van vorig weekend in Nederland waren daar niks bij. Inmiddels is naast de politie ook het leger op straat om de lockdownmaatregelen te handhaven.

“Hoe kun je ons vragen met de hele familie binnen te blijven in een piepklein huisje bij 32 graden zonder airco, zonder geld en zonder eten?”, vragen wanhopige inwoners van Guayaquil zich af.

Overal in het land zijn initiatieven van de overheid en particulieren om voedselpakketten te bezorgen bij de meest kwetsbare Ecuadoranen. Ook hebben honderdduizenden arme families recht op een noodbudget van 60 dollar, maar de letterlijk broodnodige steun bereikt lang niet iedereen die daar behoefte aan heeft.

FB_IMG_15856074229863862

Om de economische klappen op te vangen heeft Ecuador de goudvoorraad al aan moeten spreken om per direct 300 miljoen dollar aan liquide middelen vrij te kunnen maken.

Het is net als overal ter wereld maar de vraag wanneer het uitgaansverbod weer wordt opgeheven, maar in arme landen als Ecuador komt daar de schrijnende vraag bovenop hoeveel mensen er dan het slachtoffer zijn geworden van honger en ook van geweld en andere ziekten dan corona.

Ecuadoraanse minister stapt op vanwege gebrek aan coronabudget

Plaats een reactie

In Ecuador is minister Catalina Andramuño van Volksgezondheid opgestapt. Zij verwijt de overheid geen geld vrij te maken om de uitbraak van het coronavirus te lijf te gaan: “Een gezondheidscrisis bestrijden zonder middelen is erg lastig”. Ook de minister van Arbeid is opgestapt, nadat bij hem het coronavirus is vastgesteld.

Minister Volksgezondheid

De zaterdag 21 maart opgestapte minister Catalina Andramuño van Volksgezondheid

“Het doet mij verdriet dat de technische en medische maatregelen die nodig zijn in de strijd tegen Covid-19 bij veel overheidsinstanties geen gehoor vinden”, schrijft Andramuño in haar ontslagbrief. “Ik vind het onacceptabel dat bestuurders zonder enige over de realiteit en volksgezondheid beslissingen nemen over deze situatie”.

Ecuador kampt al langer met een lege schatkist en de sterk gedaalde olieprijs dreigt alleen maar grotere gaten te slaan in de rijksbegroting. De minister van Financiën ontkent dat er geen middelen worden vrijgemaakt, maar uit een zaterdag naar het ministerie van Volksgezondheid verstuurd memo blijkt het tegendeel. Daarin staat expliciet dat de minister het moet doen met “de begroting zoals die voor het jaar 2020 is gemaakt”.

LEES OOK: Vrijwel volledige lockdown in met rammelend zorgsysteem kampend Ecuador

Andramuño was nog maar negen maanden minister en vertrekt nu Ecuador pas aan het begin staat van de coronacrisis. Er zijn tot nu toe 532 coronagevallen vastgesteld in Ecuador en er zijn zeven personen aan het virus overleden.

Corona 21 maart

De provincie Guayas met de miljoenenstad Guayaquil telt verreweg de meeste besmettingen. Dat is geen goed nieuws voor iedereen die hoopt dat het virus als het warmer weer wordt minder snel om zich heen kan grijpen, want Guayas is met een gemiddelde temperatuur van bijna 30 graden een van de warmste provincies van Ecuador.

Vlak na het opstappen van Catalina Andramuño maakte ook minister Andrés Madero van Arbeid zijn vertrek bekend. Hij blijkt besmet met het coronavirus en wil in die situatie niet aanblijven: “Samen met mijn familie heb ik besloten op dit moment voorrang te geven aan onze gezondheid en daarom doe ik een stap opzij”, schrijft hij in zijn ontslagbrief.

Voor beide ministers zijn zaterdagavond direct al vervangers aangesteld.

Honderden mensen opgepakt voor overtreden uitgaansverbod

Ecuador keert vanaf dinsdag in een vrijwel volledige lockdown. Overdag mogen mensen alleen de deur uit om eten en medicijnen te kopen en hulp en zorg te bieden aan mensen die dat nodig hebben. ’s Avonds en ’s nachts geldt een totaal uitgaansverbod.

Tot nu toe zijn er volgens de krant El Universo in heel het land 557 mensen opgepakt die het uitgaansverbod hebben overtreden. Daar staan boetes van duizenden dollars op en in het slechtste geval zelfs een gevangenisstraf van een tot drie jaar.

Voor de Nederlanders en andere Europeanen die zijn gestrand in Ecuador zijn er de komende dagen nog vluchten van KLM, Iberia en Air France naar Amsterdam, Madrid en Parijs.

Vluchten

Ook Guayaquil, dat eerder nog de landingsbaan blokkeerde, staat deze humanitaire vluchten weer toe. Het is een stuk lastiger dan normaal om bij de luchthavens te komen, maar voor buitenlandse reizigers die terug willen naar huis geldt een uitzondering op het uitgaansverbod. De in Peru gevestigde Nederlandse ambassade levert ook brieven die een vrije doorgang moeten geven.

Maar lang niet iedereen kan een ticket regelen en dus is er de nodige onrust onder de gestrande reizigers. KLM vliegt in elk geval deze zondag, maandag en woensdag vanuit de hoofdstad Quito en de grote havenstad Guayaquil naar Amsterdam.

Vrijwel volledige lockdown in met rammelend zorgsysteem kampend Ecuador

Plaats een reactie

Ecuador houdt met voorlopig nog ‘slechts’ 168 gevallen z’n hart vast voor het coronavirus en heeft daar alle reden toe. Sinds dinsdag is het land in een vrijwel volledige lockdown, dat door politie en leger wordt gehandhaafd op straffe van torenhoge boetes of zelfs een tot drie jaar cel. In Guayaquil is woensdagmiddag de landingsbaan van de luchthaven in opdracht van de burgemeester geblokkeerd om vluchten uit Europa te weren, ook van KLM.

IESS

Het IESS-ziekenhuis in Cuenca in betere tijden

“Als mensen zouden weten hoeveel IC-bedden er zijn in Cuenca, dan zou er geen vlieg meer naar buiten gaan”, zei een arts begin deze week in mijn bijna 500.000 inwoners tellende woonplaats hoog in de Andes. Het nationale zorginstituut IESS kampt al tijden met grote tekorten en daarom houdt heel Ecuador het hart vast voor de komende maanden.

In de vele privé-klinieken zal fors betaald moeten worden voor Covid 19-behandelingen en zullen artsen bij een beddentekort vast en zeker hun familie en vrienden voortrekken, is de vrees onder grote lagen van de bevolking.

Er waren tot woensdag in totaal 168 bevestigde besmettingen in Ecuador en drie sterfgevallen. Maar ook hier wordt lang niet iedereen met klachten getest, dus het werkelijke aantal ligt ongetwijfeld fors hoger. En aangezien het coronavirus hier ruim een week later de kop opstak dan in Nederland gaat het aantal gevallen ondanks de vrijwel volledige lockdown ook nog wel flink stijgen de komende weken.

FB_IMG_15845765743979267

Los van het gebrekkige zorgsysteem is er ook al gelijk forse paniek ontstaan over de economische gevolgen. Anders dan in Nederland is er hier nauwelijks geld beschikbaar voor steunpakketten en de sterk gedaalde olieprijs zorgt alleen maar voor nog grotere problemen voor de nationale schatkist. Die waren al ernstig en daardoor werd in oktober een groot bezuinigingspakket aangekondigd. Na wekenlange felle protesten tegen vooral de afschaffing van de subsidies op brandstoffen werd dat pakket deels teruggedraaid.

Heel veel mensen zijn hier kleine zelfstandigen en zien per direct hun inkomsten wegvallen. Voor bedrijven groot en klein geldt ter bescherming van de werknemers voorlopig een verbod op ontslagen, maar waar ze op langere termijn het geld voor de salarissen vandaan moeten halen als hun omzet fors omlaag gaat is ondanks voorlopig uitstel van belastingverplichtingen nu nog een raadsel. Het restaurant van mijn vrouw mag bijvoorbeeld geen klanten meer ontvangen en kan lang niet genoeg inkomsten vergaren uit bezorgmaaltijden om aan alle verplichtingen te voldoen.

Uitgaansverbod

In het hele land geldt sinds dinsdag dat behalve voor boodschappen, medicijnen en zorg voor familie en vrienden, alleen mensen met vitale beroepen de deur uit mogen. Auto’s mogen afhankelijk van het laatste cijfer van het nummerbord de ene dag wel de straat op en de andere dag niet. Voor het overtreden van die noodverordening kan je in theorie een tot drie jaar in de cel verdwijnen. Naar buiten voor een ontspannen wandelingetje, hardlooprondje of fietstochtje zit er dus niet in, terwijl dat wel erg lekker zou zijn met alle kinderen al bijna een week thuis van school.

Minister van Binnenlandse Zaken María Paula Romo toonde zich tevreden over de manier waarop de Ecuadoraanse bevolking zich al vanaf het begin aan de opgelegde lockdown-maatregelen houdt: “We wisten dat er op dag één problemen zouden zijn, maar over het algemeen zijn we tevreden over de manier waarop mensen er gehoor aan geven.”

20200317_082854

Mijn zoontjes Tomás en Alex thuis aan het verven

In de miljoenenstad Guayaquil, waar de meeste besmettingen zijn, geldt al vanaf 16 uur tot de volgende ochtend 5 uur een avondklok. In de hoofdstad Quito zijn boetes tot 6.000 dollar aangekondigd voor mensen die zich niet aan het uitgaansverbod houden. Ook in mijn eigen Cuenca waren de straten tijdens de normaal zo drukke ochtendspits vrijwel volledig uitgestorven, constateerde ik woensdagochtend met eigen ogen.

Geweerde vluchten en gestrande Nederlanders

Binnenkomende vluchten zijn inmiddels volledig verboden, ook voor Ecuadoranen die nu nog terug zouden willen keren vanuit het buitenland. Dat verbod wordt zo streng gehandhaafd dat auto’s van de gemeente Guayaquil dinsdagmiddag de landingsbaan blokkeerden van de internationale luchthaven van de stad. Burgemeester Cynthia Viteri wilde voorkomen dat vliegtuigen van Iberia vanuit Madrid en van KLM vanuit Amsterdam zouden landen die gestrande passagiers wilden ophalen. Die waren leeg uit Europa gekomen.

Via sociale media sijpelen ook berichten door van gestrande Nederlanders die terug naar huis willen. Uitgaande vluchten zijn nog wel toegestaan, maar die van KLM van Quito naar Amsterdam zitten al helemaal vol. De ambassade staat in contact met de in Ecuador gestrande reizigers, maar laat weten in deze situatie geen vervoer te kunnen regelen of vlucht terug naar Nederland.

Reisorganisaties zijn verantwoordelijk een plek te regelen waar ze langere tijd kunnen verblijven, maar intussen starten ook in Ecuador woonachtige Nederlanders initiatieven om hun gestrande landgenoten op te vangen.

Corona in de aanbieding

De supermarkten zijn gelukkig nog volop bevoorraad en na aanvankelijk agressief hamstergedrag is de rust bij het boodschappen doen weer grotendeels teruggekeerd. Ook aan gas zal geen tekort ontstaan, beloven de autoriteiten.

Biermerk Corona had intussen een mooie aanbieding. Het was in mijn supermarkt vier halen en twee betalen nu de naam van het biertje voor altijd verbonden zal blijven met het virus waar vele mensen aan overlijden en waardoor nu de hele wereld piepend en krakend tot stilstand komt.

20200318_124822

Net als elk land ter wereld is Ecuador vol van zorgen over de komende weken en maanden in deze ongekende crisis. Maar met het rammelende zorgsysteem en de zwakke economie zullen de klappen hier ongetwijfeld nog harder zijn dan in het doortastende en ontwikkelde Nederland.