De schrijnende situatie in Guayaquil en de nog strengere lockdown

1 reactie

Terwijl het coronavirus in Ecuador nog maar net om zich heen aan het grijpen is, kraken alle systemen al hun in voegen. In Guayaquil voelen wanhopige families zich genoodzaakt hun doden op straat te leggen, omdat overbelaste mortuaria er dagen over doen die op te halen. Lees mijn stuk voor NRC daarover.

Wat is er aan de hand in Ecuador, waar doden op straat liggen?

Guayaquil

Vrijdag werd aangekondigd dat de nationale lockdown nog strenger wordt. Volgens president Lenín Moreno begeven in sommige gevallen ook coronapatiënten zich nog gewoon op straat.

Auto’s mogen nu, afhankelijk van het laatste cijfer van het nummerbord, nog maar één dag per week van 5 tot 14 uur de straat op voor essentiële zaken als boodschappen. En in het weekend is er helemaal geen autoverkeer toegestaan.

EUuTorTX0AYuAw-

Zijn er echt pas 62 coronadoden gevallen in Ecuador terwijl er in Guayaquil lijken op straat liggen?

2 reacties

Terwijl het officiële dodental en het officiële aantal coronabesmettingen gestaag oploopt in Ecuador, zijn er grote twijfels of die getallen wel kloppen. Er zouden tot nu toe in totaal pas 62 doden zijn gevallen in de afgelopen weken, terwijl in de miljoenenstad Guayaquil politie en leger zijn ingezet om alle lijken op te halen die soms gewoon op straat liggen.

Corona 30 maart

In ontwikkelingslanden als Ecuador is het zorgsysteem nog veel minder dan in rijke landen voorbereid op een massale toestroom van coronapatiënten. De verhalen van mensen die met een paracetamolletje worden weggestuurd als ze Covid-achtige klachten melden zijn talrijk.

Volgens de officiële cijfers zijn er nu 1966 bevestigde coronabesmettingen en nog eens 3232 ‘verdachte’ gevallen. Het officiële dodental staat op 62, maar in de miljoenenstad Guayaquil geven mortuaria aan ernstig overbelast te zijn en worden politie en leger ingezet om alle lijken op te halen die soms gewoon op straat liggen. Daarom zijn er grote vraagtekens te zetten bij dat getal.

Vicepresident Otto Sonnenholzer beaamt dat impliciet ook in een interview met de zakenkrant El Comercio: “Iedereen hier in Guayaquil heeft wel een familielid die besmet is. En velen van ons hebben een vriend of iemand anders die dichtbij staat die overleden is.” Ook burgemeester Cynthia Viteri is bijvoorbeeld besmet met het coronavirus.

In de lockdownsituatie die al twee weken duurt is het voor onafhankelijke organisaties en journalisten nauwelijks te controleren of de cijfers die de autoriteiten dagelijks bekend maken adequaat zijn, maar het heeft er alle schijn van dat zich in het dichtbevolkte Guayaquil een ramp aan het voltrekken is.

Volgens de mortuaria komen de problemen vooral door de extra voorzorgsmaatregelen die moeten worden genomen om de coronadoden op te halen en door het feit dat er vanwege de lockdown minder personeel aan het werk is. En politiechef Patricio Carillo wijst erop dat lang niet alle doden die politie en leger nu ophalen aan het coronavirus zijn overleden.

Maar vicepresident Sonnenholzer zegt dat het niet uitgesloten is dat er massagraven moeten komen op begraafplaatsen om alle doden een plekje te kunnen geven. De hoop is natuurlijk dat het officiële getal wél klopt en de snel na de uitbraak in Ecuador genomen stevige maatregelen hebben geholpen, maar de verhalen uit Guayaquil wijzen daar absoluut niet op.

Honger en broodnodige hulp

Los van de directe doden als gevolg van het coronavirus leidt de vrijwel volledige lockdown die al twee weken van kracht is tot veel leed. Straatverkopers, schoonmakers, aannemertjes, eigenaren van kleine eettentjes en andere mensen die hun eten op dagelijkse basis bij elkaar moeten sprokkelen zitten zonder inkomsten.

Het uitgaansverbod wordt dan ook lang niet door iedereen gerespecteerd, zeker in de eerste dagen niet. De beelden van het drukke Vondelpark en de drukke stranden van vorig weekend in Nederland waren daar niks bij. Inmiddels is naast de politie ook het leger op straat om de lockdownmaatregelen te handhaven.

“Hoe kun je ons vragen met de hele familie binnen te blijven in een piepklein huisje bij 32 graden zonder airco, zonder geld en zonder eten?”, vragen wanhopige inwoners van Guayaquil zich af.

Overal in het land zijn initiatieven van de overheid en particulieren om voedselpakketten te bezorgen bij de meest kwetsbare Ecuadoranen. Ook hebben honderdduizenden arme families recht op een noodbudget van 60 dollar, maar de letterlijk broodnodige steun bereikt lang niet iedereen die daar behoefte aan heeft.

FB_IMG_15856074229863862

Om de economische klappen op te vangen heeft Ecuador de goudvoorraad al aan moeten spreken om per direct 300 miljoen dollar aan liquide middelen vrij te kunnen maken.

Het is net als overal ter wereld maar de vraag wanneer het uitgaansverbod weer wordt opgeheven, maar in arme landen als Ecuador komt daar de schrijnende vraag bovenop hoeveel mensen er dan het slachtoffer zijn geworden van honger en ook van geweld en andere ziekten dan corona.

Ecuadoraanse minister stapt op vanwege gebrek aan coronabudget

Plaats een reactie

In Ecuador is minister Catalina Andramuño van Volksgezondheid opgestapt. Zij verwijt de overheid geen geld vrij te maken om de uitbraak van het coronavirus te lijf te gaan: “Een gezondheidscrisis bestrijden zonder middelen is erg lastig”. Ook de minister van Arbeid is opgestapt, nadat bij hem het coronavirus is vastgesteld.

Minister Volksgezondheid

De zaterdag 21 maart opgestapte minister Catalina Andramuño van Volksgezondheid

“Het doet mij verdriet dat de technische en medische maatregelen die nodig zijn in de strijd tegen Covid-19 bij veel overheidsinstanties geen gehoor vinden”, schrijft Andramuño in haar ontslagbrief. “Ik vind het onacceptabel dat bestuurders zonder enige over de realiteit en volksgezondheid beslissingen nemen over deze situatie”.

Ecuador kampt al langer met een lege schatkist en de sterk gedaalde olieprijs dreigt alleen maar grotere gaten te slaan in de rijksbegroting. De minister van Financiën ontkent dat er geen middelen worden vrijgemaakt, maar uit een zaterdag naar het ministerie van Volksgezondheid verstuurd memo blijkt het tegendeel. Daarin staat expliciet dat de minister het moet doen met “de begroting zoals die voor het jaar 2020 is gemaakt”.

LEES OOK: Vrijwel volledige lockdown in met rammelend zorgsysteem kampend Ecuador

Andramuño was nog maar negen maanden minister en vertrekt nu Ecuador pas aan het begin staat van de coronacrisis. Er zijn tot nu toe 532 coronagevallen vastgesteld in Ecuador en er zijn zeven personen aan het virus overleden.

Corona 21 maart

De provincie Guayas met de miljoenenstad Guayaquil telt verreweg de meeste besmettingen. Dat is geen goed nieuws voor iedereen die hoopt dat het virus als het warmer weer wordt minder snel om zich heen kan grijpen, want Guayas is met een gemiddelde temperatuur van bijna 30 graden een van de warmste provincies van Ecuador.

Vlak na het opstappen van Catalina Andramuño maakte ook minister Andrés Madero van Arbeid zijn vertrek bekend. Hij blijkt besmet met het coronavirus en wil in die situatie niet aanblijven: “Samen met mijn familie heb ik besloten op dit moment voorrang te geven aan onze gezondheid en daarom doe ik een stap opzij”, schrijft hij in zijn ontslagbrief.

Voor beide ministers zijn zaterdagavond direct al vervangers aangesteld.

Honderden mensen opgepakt voor overtreden uitgaansverbod

Ecuador keert vanaf dinsdag in een vrijwel volledige lockdown. Overdag mogen mensen alleen de deur uit om eten en medicijnen te kopen en hulp en zorg te bieden aan mensen die dat nodig hebben. ’s Avonds en ’s nachts geldt een totaal uitgaansverbod.

Tot nu toe zijn er volgens de krant El Universo in heel het land 557 mensen opgepakt die het uitgaansverbod hebben overtreden. Daar staan boetes van duizenden dollars op en in het slechtste geval zelfs een gevangenisstraf van een tot drie jaar.

Voor de Nederlanders en andere Europeanen die zijn gestrand in Ecuador zijn er de komende dagen nog vluchten van KLM, Iberia en Air France naar Amsterdam, Madrid en Parijs.

Vluchten

Ook Guayaquil, dat eerder nog de landingsbaan blokkeerde, staat deze humanitaire vluchten weer toe. Het is een stuk lastiger dan normaal om bij de luchthavens te komen, maar voor buitenlandse reizigers die terug willen naar huis geldt een uitzondering op het uitgaansverbod. De in Peru gevestigde Nederlandse ambassade levert ook brieven die een vrije doorgang moeten geven.

Maar lang niet iedereen kan een ticket regelen en dus is er de nodige onrust onder de gestrande reizigers. KLM vliegt in elk geval deze zondag, maandag en woensdag vanuit de hoofdstad Quito en de grote havenstad Guayaquil naar Amsterdam.

Vrijwel volledige lockdown in met rammelend zorgsysteem kampend Ecuador

Plaats een reactie

Ecuador houdt met voorlopig nog ‘slechts’ 168 gevallen z’n hart vast voor het coronavirus en heeft daar alle reden toe. Sinds dinsdag is het land in een vrijwel volledige lockdown, dat door politie en leger wordt gehandhaafd op straffe van torenhoge boetes of zelfs een tot drie jaar cel. In Guayaquil is woensdagmiddag de landingsbaan van de luchthaven in opdracht van de burgemeester geblokkeerd om vluchten uit Europa te weren, ook van KLM.

IESS

Het IESS-ziekenhuis in Cuenca in betere tijden

“Als mensen zouden weten hoeveel IC-bedden er zijn in Cuenca, dan zou er geen vlieg meer naar buiten gaan”, zei een arts begin deze week in mijn bijna 500.000 inwoners tellende woonplaats hoog in de Andes. Het nationale zorginstituut IESS kampt al tijden met grote tekorten en daarom houdt heel Ecuador het hart vast voor de komende maanden.

In de vele privé-klinieken zal fors betaald moeten worden voor Covid 19-behandelingen en zullen artsen bij een beddentekort vast en zeker hun familie en vrienden voortrekken, is de vrees onder grote lagen van de bevolking.

Er waren tot woensdag in totaal 168 bevestigde besmettingen in Ecuador en drie sterfgevallen. Maar ook hier wordt lang niet iedereen met klachten getest, dus het werkelijke aantal ligt ongetwijfeld fors hoger. En aangezien het coronavirus hier ruim een week later de kop opstak dan in Nederland gaat het aantal gevallen ondanks de vrijwel volledige lockdown ook nog wel flink stijgen de komende weken.

FB_IMG_15845765743979267

Los van het gebrekkige zorgsysteem is er ook al gelijk forse paniek ontstaan over de economische gevolgen. Anders dan in Nederland is er hier nauwelijks geld beschikbaar voor steunpakketten en de sterk gedaalde olieprijs zorgt alleen maar voor nog grotere problemen voor de nationale schatkist. Die waren al ernstig en daardoor werd in oktober een groot bezuinigingspakket aangekondigd. Na wekenlange felle protesten tegen vooral de afschaffing van de subsidies op brandstoffen werd dat pakket deels teruggedraaid.

Heel veel mensen zijn hier kleine zelfstandigen en zien per direct hun inkomsten wegvallen. Voor bedrijven groot en klein geldt ter bescherming van de werknemers voorlopig een verbod op ontslagen, maar waar ze op langere termijn het geld voor de salarissen vandaan moeten halen als hun omzet fors omlaag gaat is ondanks voorlopig uitstel van belastingverplichtingen nu nog een raadsel. Het restaurant van mijn vrouw mag bijvoorbeeld geen klanten meer ontvangen en kan lang niet genoeg inkomsten vergaren uit bezorgmaaltijden om aan alle verplichtingen te voldoen.

Uitgaansverbod

In het hele land geldt sinds dinsdag dat behalve voor boodschappen, medicijnen en zorg voor familie en vrienden, alleen mensen met vitale beroepen de deur uit mogen. Auto’s mogen afhankelijk van het laatste cijfer van het nummerbord de ene dag wel de straat op en de andere dag niet. Voor het overtreden van die noodverordening kan je in theorie een tot drie jaar in de cel verdwijnen. Naar buiten voor een ontspannen wandelingetje, hardlooprondje of fietstochtje zit er dus niet in, terwijl dat wel erg lekker zou zijn met alle kinderen al bijna een week thuis van school.

Minister van Binnenlandse Zaken María Paula Romo toonde zich tevreden over de manier waarop de Ecuadoraanse bevolking zich al vanaf het begin aan de opgelegde lockdown-maatregelen houdt: “We wisten dat er op dag één problemen zouden zijn, maar over het algemeen zijn we tevreden over de manier waarop mensen er gehoor aan geven.”

20200317_082854

Mijn zoontjes Tomás en Alex thuis aan het verven

In de miljoenenstad Guayaquil, waar de meeste besmettingen zijn, geldt al vanaf 16 uur tot de volgende ochtend 5 uur een avondklok. In de hoofdstad Quito zijn boetes tot 6.000 dollar aangekondigd voor mensen die zich niet aan het uitgaansverbod houden. Ook in mijn eigen Cuenca waren de straten tijdens de normaal zo drukke ochtendspits vrijwel volledig uitgestorven, constateerde ik woensdagochtend met eigen ogen.

Geweerde vluchten en gestrande Nederlanders

Binnenkomende vluchten zijn inmiddels volledig verboden, ook voor Ecuadoranen die nu nog terug zouden willen keren vanuit het buitenland. Dat verbod wordt zo streng gehandhaafd dat auto’s van de gemeente Guayaquil dinsdagmiddag de landingsbaan blokkeerden van de internationale luchthaven van de stad. Burgemeester Cynthia Viteri wilde voorkomen dat vliegtuigen van Iberia vanuit Madrid en van KLM vanuit Amsterdam zouden landen die gestrande passagiers wilden ophalen. Die waren leeg uit Europa gekomen.

Via sociale media sijpelen ook berichten door van gestrande Nederlanders die terug naar huis willen. Uitgaande vluchten zijn nog wel toegestaan, maar die van KLM van Quito naar Amsterdam zitten al helemaal vol. De ambassade staat in contact met de in Ecuador gestrande reizigers, maar laat weten in deze situatie geen vervoer te kunnen regelen of vlucht terug naar Nederland.

Reisorganisaties zijn verantwoordelijk een plek te regelen waar ze langere tijd kunnen verblijven, maar intussen starten ook in Ecuador woonachtige Nederlanders initiatieven om hun gestrande landgenoten op te vangen.

Corona in de aanbieding

De supermarkten zijn gelukkig nog volop bevoorraad en na aanvankelijk agressief hamstergedrag is de rust bij het boodschappen doen weer grotendeels teruggekeerd. Ook aan gas zal geen tekort ontstaan, beloven de autoriteiten.

Biermerk Corona had intussen een mooie aanbieding. Het was in mijn supermarkt vier halen en twee betalen nu de naam van het biertje voor altijd verbonden zal blijven met het virus waar vele mensen aan overlijden en waardoor nu de hele wereld piepend en krakend tot stilstand komt.

20200318_124822

Net als elk land ter wereld is Ecuador vol van zorgen over de komende weken en maanden in deze ongekende crisis. Maar met het rammelende zorgsysteem en de zwakke economie zullen de klappen hier ongetwijfeld nog harder zijn dan in het doortastende en ontwikkelde Nederland.

Internationale onderzoekscommissie veroordeelt politiegeweld Ecuador bij oktoberprotesten

Plaats een reactie

De Ecuadoraanse overheid heeft excessief geweld gebruikt bij de oktoberprotesten en daardoor zijn “onnodige doden en gewonden” gevallen, oordeelt de Inter-Amerikaanse Commissie voor Mensenrechten (CIDH) in een langverwacht onderzoeksrapport. De inheemse beweging ziet haar gelijk daarmee bevestigd: “We hebben vanaf het begin al gezegd dat de regering de agressor was tijdens de staking.”

Geweld Ecuador

Tijdens de 11 dagen durende protesten in oktober tegen de plotseling door president Lenín Moreno aangekondigde verhoging van de brandstofprijzen zijn in totaal 11 doden gevallen. De onderzoekscommissie CIDH van de Organisatie van Amerikaanse Staten roept de Ecuadoraanse regering op het politiegeweld te onderzoeken en de verantwoordelijken te straffen.

Ook stelt de commissie dat de autoriteiten een plan moet opstellen om de slachtoffer en hun families te helpen en te compenseren. De CIDH uit ook kritiek op de slecht geplande aankondiging van de gehate brandstofmaatregel, die na de felle protesten ook weer werd teruggedraaid.

De inheemse leider Jaime Vargas van koepelbeweging CONAIE reageert uiterst tevreden op het onderzoeksrapport: “Onze beschuldigingen zijn juist gebleken […] Nu gaan we juridische stappen ondernemen om recht te doen aan de demonstranten die zijn vermoord en gewond zijn geraakt tijdens het conflict.”

De regering noemt het onderzoek bij monde van de veelbekritiseerde minister María Paula Romo van Binnenlandse Zaken “kortzichtig en onvolledig”. Zij vraagt zich af waarom er geen melding is gemaakt van “de politieagenten en militairen die werden gekidnapt door de demonstranten, de journalisten die zijn aangevallen en verwond en de overheidsgebouwen die zijn vernield.”

De CIDH beveelt overigens wel aan ook de agressie en de plunderingen door de demonstranten te onderzoeken en te bestraffen, maar de zwarte piet voor de zwaar uit de hand gelopen protesten is overduidelijk bij de overheid neergelegd.

Daarom wordt ook aangeraden politie en militairen een “sensitiviteitstraining” te laten volgen om beter te kunnen optreden bij demonstraties. En die zullen er vast wel weer komen in 2020, want de onvrede over de regering is de hele tijd blijven borrelen.

Maduro saboteert herverkiezing Guaidó als parlementsvoorzitter

Plaats een reactie

De militaire politie hield de Venezolaanse oppositieleider Juan Guaidó zondag tegen bij de ingang van het parlement. Daardoor kreeg de socialistische partij van president Nicolás Maduro de gelegenheid een andere parlementsvoorzitter te benoemen. De oppositie is woedend en spreekt van een coup.

guaido

Het parlement is het enige staatsinstituut in Venezuela dat niet in handen is van het socialistische regime van Maduro. In een eigen zitting op de redactie van de krant ‘El Nacional’ benoemde de oppositie Guaidó alsnog opnieuw tot voorzitter van het parlement.

LEES HIER MIJN VERHAAL VOOR NRC DAAROVER

Jordi Cruijff moet dolend Ecuador naar WK loodsen

Plaats een reactie

Jordi Cruijff wordt naar verwachting op dinsdag 7 januari gepresenteerd als nieuwe bondscoach van Ecuador. Hij moet het dolende nationale voetbalelftal ‘La Tri’ na het gemiste WK van 2018 in Rusland naar Qatar 2022 zien te loodsen.

Jordi cruijff

De Spaanse krant La Marca kwam op 2 januari met het verrassende nieuws dat de zoon van Johan Cruijff de nieuwe trainer wordt van het nationale voetbalelftal van Ecuador. Hij zou voor drie jaar tekenen. Hoewel dat nog niet is bevestigd door de nationale voetbalbond FEF, weet inmiddels ook de Ecuadoraanse krant El Comercio hoe zijn aanstelling tot stand is gekomen.

De nieuwe technisch directeur van de Ecuadoraanse bond, de Spanjaard Antonio Cordón, werkte bij de Chinese club Chongqing Lifan samen met Jordi Cruijff en is daar onder de indruk van hem geraakt.

Cruijff moet niet alleen het eerste elftal volgens zijn visie laten spelen, maar ook talentvolle jongeren in gaan passen. Ecuador onder 20 werd afgelopen zomer tot overdreven grote trots van het hele land derde op het WK in Polen.

Het nationale elftal heeft een hele slechte periode achter de rug. Op het WK van 2014 in Brazilië overleefde Ecuador de groepsfase niet en daarna plaatste het zich niet voor het WK in Rusland en maakte het ook geen indruk op de Copa América in Chili (2015), VS (2016) en Brazilië (2019). Bij dat laatste toernooi afgelopen zomer verloor ‘La Tri’ in een beschamende partij bijvoorbeeld met 4-0 van Uruguay.

Vanwege de dramatische resultaten moest de Colombiaan Hernán Darío Gómez opstappen als bondscoach en daarna begon de moeizame zoektocht naar een nieuwe trainer. De Duitser Jürgen Klinsmann was nadrukkelijk in beeld, maar dat ketste ondanks meerdere gesprekken af. En nu moet Jordi dus de grote verlosser worden.

Eerste klus: Argentinië uit

Aan Cruijff de taak zich met Ecuador te gaan plaatsen voor het WK van 2022 in Qatar. Die kwalificatiewedstrijden tussen tien Zuid-Amerikaanse landen begint op 26 maart 2020 met een uitwedstrijd tegen Argentinië. Deze zomer is er vrijwel gelijktijdig met ons EK ook weer de Copa América en verder in de toekomst ligt de Copa América van 2024 die voor het eerst in bijna dertig jaar in Ecuador wordt gespeeld en daardoor van extra groot belang is.

Cruijff is ook in Ecuador een hele grote naam, maar ook hier is al wel duidelijk dat Jordi Johan niet is. De kranten wijzen er fijntjes op dat Jordi Cruijff als trainer en technisch directeur alleen actief is geweest bij onbeduidende clubs als AEK Larnaca op Cyprus, Maccabi Tel Aviv in Israël en het eerder genoemde Chongqing Lifan uit China. En ook op het feit dat hij als speler weliswaar uitkwam voor grote clubs als Barcelona en Manchester United, maar altijd in de schaduw van betere spelers en vooral in die van zijn illustere vader.

De eerste commentaren van voetballiefhebbers op sociale media zijn erg negatief. De meeste Ecuadoranen willen iemand die het Zuid-Amerikaanse voetbal, en alle smerige spelletjes die daarbij horen, goed kent. En niet iemand die “alleen wordt aangesteld vanwege de naam van zijn vader.”

De huidige Ecuadoraanse selectie herbergt nauwelijks internationaal aansprekende spelers. De inmiddels 34-jarige Antonio Valencia, die tien jaar lang bij Manchester United speelde, loopt op zijn laatste benen en speelt inmiddels weer in de laag aangeschreven nationale competitie bij LDU Quito.

La Tri

Belangrijkste aanvaller is Enner Valencia die twee keer scoorde op het WK van 2014, eerder uitkwam voor West Ham United en inmiddels in Mexico speelt. Een andere voor Nederland bekende naam in de Ecuadoraanse selectie is voormalig Vitesse-speler Renato Ibarra, die nu ook in de Mexicaanse competitie speelt.

Maar het zal met deze spelers een hels karwei worden voor Jordi Cruijff om Ecuador op het WK te krijgen tegen de Zuid-Amerikaanse grootmachten Argentinië en Brazilië en andere toplanden als Chili, Colombia en Uruguay. Er gaan vier landen direct naar het WK en het vijfde land speelt een intercontinentale play-off.

UPDATE 14 JANUARI: Jordi Cruijff is op 13 januari, een kleine week later dan verwacht, officieel gepresenteerd als bondscoach in ‘La Casa de la Selección’. President Lenín Moreno heette hem persoonlijk welkom en verwacht veel van de nieuwe trainer.

Moreno en Cruijff

De trukendoos van Evo Morales bleek nu echt leeg

Plaats een reactie

De dag waarvan je niet wist of die ooit nog zou komen is nu toch hier. Na 13 jaar, 9 maanden en 18 dagen en vele trucs om aan de macht te blijven is Evo Morales opgestapt als president van Bolivia. “Als inheemse president en president van alle Bolivianen is het mijn plicht naar rust en vrede te streven”.

Morales

Morales is bezweken onder de druk van de aanhoudende protesten na het gesjoemel bij de presidentsverkiezingen van vorige maand. Tot woede van de oppositie en een groot deel van de bevolking riep hij zich tot winnaar uit, nadat hij op uitslagenavond niet genoeg voorsprong had op tegenstrever Carlos Mesa om al in de eerste ronde te winnen.

Zondagavond kondigde hij nadat behalve de oppositie en de demonstranten ook politie en leger daartoe hadden opgeroepen in een televisietoespraak zijn vertrek aan, maar sprak daarbij wel van een staatsgreep.

De eveneens zwaar bekritiseerde linkse president Nicolás Maduro van Venezuela herhaalde die beschuldiging later op de avond en viel de tegenstanders van Morales in felle bewoordingen aan: “We beschermen het leven van onze broeder Evo Morales die in gevaar verkeert tegen de fascisten met hun racisme en haat.”

Op Twitter stelt Morales dat hij er dan wel van beschuldigd wordt van Bolivia een dictatuur te hebben gemaakt, maar dat hij een vrij land achterlaat dat inclusief, waardig, soeverein en economisch sterk is.

Tegenstanders beschuldigen hem er juist van de democratie in het Andesland om zeep te hebben geholpen en noemden hem openlijk dictator.
 

De vele trucs van Morales

Evo Morales werd in 2006 de allereerste inheemse president van Zuid-Amerika en werd in zijn beginjaren omringd door linkse vrienden als Hugo Chávez in Venezuela, de Kirchners in Argentinië, Lula da Silva in Brazilië en Rafael Correa in Ecuador.

Hij bond in het eerste gedeelte van zijn presidentschap met succes de strijd aan tegen armoede en de achterstelling van de indianen in Bolivia, die nota bene de meerderheid van de bevolking uitmaken.

Maar zoals bij zoveel Latijns-Amerikaanse leiders die lang in het zadel zitten, steeg de macht hem naar zijn hoofd. Terwijl een in 2009 aangenomen wet een president maximaal twee regeertermijnen toestaat, wilde Morales doodleuk aan een vierde termijn beginnen.

Voor de derde termijn die in 2014 aanving kwam hij met de stelling dat de wet voor een maximum regeertermijn pas werd aangenomen, nadat hij al president was. De bevolking pikte die truc, want hij werd toen nog met 61% van de stemmen herkozen.

Maar om een vierde termijn mogelijk te maken moest Morales zich in veel ingewikkelder bochten wringen. Eerst organiseerde hij in 2016 een referendum voor een grondwetswijziging waardoor hij zich toch herverkiesbaar zou kunnen stellen, maar dat verloor hij. Uiteindelijk kreeg de voormalige cocaboer van het met hem gunstig gezinde rechters gevulde Grondwettelijk Hof alsnog toestemming zich kandidaat te stellen.

Maar mede door deze truc waarmee hij de referendumuitslag simpelweg negeerde, was zijn populariteit inmiddels flink aangetast. Bij de eerste ronde van de presidentsverkiezingen op 20 oktober had Morales op uitslagenavond nog wel een nipte voorsprong op tegenstrever Carlos Mesa, zijn voorganger als president van Bolivia. Maar hij zou geen absolute meerderheid krijgen en ook niet minimaal tien procentpunt voorsprong en toen werden er plotseling geen uitslagen meer doorgegeven.

Mesa Morales

Oud-president Carlos Mesa (links) was bij de eerste ronde van de  presidentsverkiezingen op 20 oktober 2019 de belangrijkste tegenkandidaat van Evo Morales (rechts)

Een dag later bleek Morales ineens wel een voorsprong van tien procentpunt te hebben: 47,07 procent tegen 36,51 procent voor Mesa. Maar deze verkiezingstruc was echt een brug te ver. De bevolking ging onder leiding van de jonge rechtse advocaat Luis Fernando Camacho de afgelopen weken massaal de straat op tegen de stembusfraude. Daar voegden zich afgelopen weekend ook politieagenten bij.

De Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) kwam deze zondag met een vernietigend oordeel over het verloop van de verkiezingen en sprak van “duidelijke manipulatie”. Morales dacht zijn huid nog te kunnen redden door nieuwe verkiezingen aan te kondigen, maar het was al te laat.

Nadat de hoogste militair van het land hem vroeg te vertrekken en ook de nodige ministers opstapten, keek Morales nog even in zijn trukendoos maar moest constateren dat die nu toch echt leeg was. “Als inheemse president en president van alle Bolivianen is het mijn plicht naar vrede en rust te streven”, zei hij bij de aankondiging van zijn vertrek. “Stop met het aanvallen van broeders en zusters en stop met brand stichten.”

‘Einde aan de tirannie’

De rust en vrede, die de afgelopen weken ver te zoeken was, moeten nu snel terugkeren met zijn vertrek en nieuwe verkiezingen waarvan nog onbekend is wanneer ze gaan plaatsvinden.

De belangrijkste tegenkandidaat Carlos Mesa bij de eerste ronde van de verkiezingen bedankte de bevolking van Bolivia voor het “vreedzame verzet” en schreef op Twitter ook: “Ik zal deze dag nooit vergeten. Het einde van de tirannie”.

Op straat is het opstappen van Morales zondagavond na bijna veertien jaar ook uitgebreid gevierd met uitbundig gezwaai met de rood-geel-groene vlag van Bolivia. Maar aanhangers van de afgetreden president zijn juist woedend over de “staatsgreep” die in hun ogen heeft plaatsgevonden en hebben volgens Reuters in de nacht van zondag vernielingen aangericht en brand gesticht in gebouwen in de steden La Paz en Santa Cruz.

En is er nog plek voor Morales in Bolivia? Hij zegt dat er een arrestatiebevel tegen hem is uitgevaardigd en er een inval is gedaan in zijn woning waar hij momenteel niet aanwezig is. Eerder waren er geruchten dat hij naar Argentinië zou vluchten en Mexico heeft hem in elk geval al politiek asiel aangeboden.

Grote ophef over mogelijke vorming eigen inheems leger in Ecuador

Plaats een reactie

Terwijl er nu in Chili en Bolivia fel wordt gedemonstreerd en door de autoriteiten hard wordt ingegrepen, is in Ecuador de vraag of de storm van begin deze maand voorbij is of dat we hier in het bedrieglijk rustige oog van de orkaan zitten. De dialoog tussen de regering en de inheemse beweging CONAIE staat op pauze, nadat CONAIE-leider Jaime Vargas afgelopen weekend heeft gezegd dat de ‘indígenas’ hun eigen leger gaan vormen.

Vargas

CONAIE-leider Jaime Vargas (midden) probeert de ophef over zijn uitspraak dat de inheemse beweging een eigen leger gaat vormen te sussen op een persconferentie.

CONAIE-leider Jaime Vargas heeft de gesprekken met president Lenín Moreno over een alternatief voor de gehate brandstofmaatregel voorlopig afgebroken nu de regering een onderzoek naar hem is begonnen vanwege opruiende uitspraken afgelopen weekend.

“Er is nu geen goede atmosfeer voor een dialoog. We kunnen niet om tafel zitten, terwijl we tegelijkertijd worden vervolgd”, stelde Vargas woensdagmiddag 23 oktober op een persconferentie.

Vargas zei zaterdag in het tegen het Amazonewoud aan gelegen stadje Macas tegen zijn aanhang dat de indígenas een eigen leger gaan vormen. “We moeten ons organiseren met onze veteranen. We moeten ons eigen leger hebben, dat ons volk beschermt en de veiligheid van onze gemeenschappen.”

Volgens hem is dat verkeerd geïnterpreteerd en ging het niet om een echt leger, maar om wachters die de grenzen van hun territoria moeten bewaken, zoals is vastgelegd in de Ecuadoraanse grondwet. Maar de openbaar aanklager ziet het toch als subversieve en daarmee strafbare uitspraken en daarom wordt er nu onderzoek gedaan naar Vargas.

De inheemse leider probeerde de zaak woensdag te sussen door op te roepen tot kalmte en expliciet te zeggen dat hij de door het Ecuadoraanse volk gekozen autoriteiten erkent en in het bijzonder president Moreno.

Maar de gepauzeerde dialoog bewijst dat er over en weer toch flink wat wantrouwen heerst. De vraag blijft is dus of de regering en de inheemse beweging het, als ze weer gaan onderhandelen, eens kunnen worden over een bezuinigingspakket. Zeker omdat daarin afzien van een hogere benzine- en dieselprijzen voor in elk geval het arme deel van de bevolking al lang niet meer de enige eis is. Vargas wil ook praten over staatsbedrijven, oliecontracten en de noodzaak van een lening van het IMF.

De inheemse beweging was begin deze maand de grote motor achter de protesten tegen het afschaffen van de al ruim veertig jaar bestaande brandstofsubsidies. Een door het IMF ingefluisterde wens van de regering.

Goed nieuws voor Moreno is wel dat een grote vakbond op verzoek van de VN, de kerk en de burgemeester van Quito een grote manifestatie heeft afgeblazen die gepland stond voor 30 oktober in de hoofdstad. De dialoog die Moreno is aangegaan met de bonden, inheemse beweging en andere sociale groeperingen moet daarmee de kans krijgen.

Voor nu is de situatie in Ecuador in elk geval weer genormaliseerd. Alle wegen zijn al weer ruim een week open. Wel zag ik nog overal beschadigde stukken asfalt door de verbrande autobanden toen ik deze woensdag vanuit Cuenca op en neer reed naar Guayaquil. In Cuenca is de gasvoorraad ook weer bijna op peil, ook al stonden er tot in elk geval gisteren nog flinke rijen bij de distributiepunten van gasflessen.

20191017_094410

Rij bij het gasdistributiepunt bij mij om de hoek op donderdag 17 oktober 2019.

Maar de hamvraag blijft hoe de regering miljarden kan gaan bezuinigen – zoals moet in ruil voor een lening van het IMF – zonder dat het licht ontvlambare volk daar iets van gaat voelen.

Het zwartepieten voor al het geweld in Ecuador is in volle gang

4 reacties

Nu het stof van elf dagen fel protesteren aan het neerdalen is, blijken diepe wonden geslagen te zijn in de Ecuadoraanse samenleving. In de nasleep van de demonstraties is er bij het volk veel woede over het keiharde optreden van de politie en arresteert de regering Correa-aanhangers die demonstranten opgehitst zouden hebben. Onduidelijk is nog hoe president Moreno nu wel zijn miljardenbezuinigingen gaat realiseren.

Demonstrators Continue Protest As Ecuador Government Holds Talks To End Chaos After Fleeing

De regering heeft zondagavond met de inheemse demonstratieleiders een akkoord gesloten over het terugdraaien van de gehate brandstofmaatregel. De subsidies komen weer terug, maar niet voor iedereen. De lagere sociale klassen worden gespaard, maar het lijkt er op dat het bedrijfsleven en specifieke sectoren wel een marktconforme prijs voor benzine en diesel gaan betalen.

Veel Ecuadoranen zijn trots op de ‘indígenas’ die naar Quito zijn getrokken en met hun aanhoudende protesten de verhoging van de brandstofprijzen van tafel hebben gekregen. Anderen zijn juist vooral boos over de vernielingen die zijn aangericht bij de protesten en vanwege alle schade die het platleggen van Ecuador heeft toegebracht aan de economie. Maar de inheemse beweging heeft in elk geval volop feest gevierd na de overwinning die zij hebben geboekt op de ‘neoliberale’ president Lenín Moreno en zijn door het IMF opgelegde bezuinigingsbeleid.

Mogelijk juichen ze te vroeg, want er moeten nu nieuwe miljardenbezuinigingen worden gevonden. Het is verre van zeker dat die niet alsnog ook links- of rechtsom inheemse boeren en andere arme delen van de bevolking zullen raken. Ook nu de brandstofsubsidies blijven en als alle sociale programma’s in stand gehouden zouden worden, gaat de publieke dienstverlening achteruit bij de geplande bezuinigingen op overheidsinstellingen. Ook op openbare ziekenhuizen bijvoorbeeld.

Als het bedrijfsleven hard wordt aangepakt, zoals veel demonstranten willen, zullen die bedrijven vervolgens wel minder mensen aan kunnen nemen. En die banen zijn wel hard nodig, want niet heel Ecuador kan een volwaardig inkomen te verdienen met een eigen winkeltje, ander eenmanszaakje of eigen stukje land en de overheid kan ook niet iedereen in dienst nemen. Moreno zal hoogstwaarschijnlijk wel moeten terugkomen op het kwijtschelden van belastingschulden van een aantal grote bedrijven.

Deze dinsdag zijn de onderhandelingen over een nieuw pakket maatregelen tussen de regering en de inheemse protestleiders en andere sociale groeperingen begonnen.

Veel kritiek op politiegeweld

Vanwege veel op sociale media gedeelde filmpjes van politieagenten die overmatig geweld gebruiken en legervoertuigen die op groepen demonstranten inrijden, is er ook veel woede over de ‘repressie’ door de autoriteiten tijdens de crisis.

Volgens de laatste cijfers van ombudsorganisatie ‘Defensoría del Pueblo’ zijn er 8 doden gevallen, 1.340 mensen gewond geraakt en 1.192 mensen gearresteerd.  Eén dode viel bij een wegblokkade in Molleturo waar hij werd aangereden door een auto, twee anderen vielen van een brug in Quito bij een achtervolging door de politie en een inheemse leider kwam om bij clashes tussen de politie en demonstranten. Van de vier anderen is nog niet bekend gemaakt onder welke omstandigheden ze zijn overleden.

Alle geweldsincidenten door politie en leger moeten worden onderzocht en de verantwoordelijken daarvoor moeten worden gestraft, eisen de inheemse protestleiders. In elk geval moeten de verantwoordelijke ministers van Defensie en Binnenlandse Zaken aftreden, stelde Jaime Vargas van koepelorganisatie CONAIE van de Inheemse Bevolkingsgroepen zondag.

Rouw

De door de demonstranten zo gehate minister María Paula Romo van Binnenlandse Zaken ontkende dinsdagmiddag dat de politie excessief geweld heeft gebruikt. Ze wees er daarbij ook op dat er in totaal 435 agenten gewond zijn geraakt bij de protesten en 26 politieposten zijn vernield.

Regering arresteert Correa-aanhangers

De regering houdt niet de inheemse beweging, maar vooral aanhangers van oud-president Rafael Correa verantwoordelijk voor het geweld aan de zijde van de demonstranten bij de protesten. Zij zouden de bevolking hebben opgehitst en zich hebben gemengd tussen de inheemse demonstranten en ook brand hebben gesticht in het gebouw van de ‘Contraloría General del Estado’, zeg maar de Rekenkamer van Ecuador, om bewijzen te vernietigen in het corruptie-onderzoek naar Correa.

De politie heeft maandag vier leden van Correa’s beweging opgepakt onder wie de prefect Paola Pabón van de provincie Pichincha waar de hoofdstad Quito is gelegen. Zij werd maandagochtend vroeg van bed gelicht en de politie nam ook haar telefoons en computer in beslag. Minstens drie andere ‘Correistas’ zagen de bui al hangen en vroegen asiel aan in de ambassade van Mexico in Quito, onder wie oud-parlementsvoorzitter Gabriela Rivadeneira.

“Wat er tijdens de staking gebeurde was een vooropgezet plan om chaos en wanorde te veroorzaken en geweld te gebruiken om de openbare orde te verstoren”, zei minister José Valencia van Buitenlandse Zaken namens het kabinet. “Het was een directe aanval op de democratie in Ecuador en was van tevoren georganiseerd”. Volgens de minister heeft de beweging ‘Revolucion Ciudadana’ van Rafael Correa demonstranten ook betaald om geweld te plegen.

De inheemse beweging zelf houdt ook infiltranten van Correa verantwoordelijk voor het onder de demonstranten. CONAIE-leider Vargas noemde zondagavond een aantal Correa-aanhangers bij naam en noemde ze “terroristen” die chaos wilden creëren voor een terugkeer van de oud-president

Correa wijst de beschuldigen vanuit België waar hij tegenwoordig woont resoluut van de hand. Het zijn volgens hem “acties van idioten” en hij voorspelt dat zijn voormalige vice-president, en inmiddels grote vijand, Lenín Moreno het einde van zijn regeertermijn in 2021 niet gaat halen.

Alle kinderen weer naar school

Intussen is de situatie in heel het land en ook in mijn eigen Cuenca weer snel aan het normaliseren. Alle scholen zijn deze dinsdag weer open na ruim anderhalve week gesloten te zijn geweest, dus ook die van mijn twee zoontjes van 3 en 4 die dolblij waren hun juf en vriendjes weer te zien.

IMG-20191014-WA0012

De belangrijkste toegangswegen rondom de stad zijn weer open, ook die tussen Guayaquil en Cuenca, waardoor de bevoorrading weer gewoon over de weg kan plaatsvinden. Het duurt nog eventjes voordat de gasvoorraad weer helemaal op orde is, maar mijn vrouw heeft haar restaurant gelukkig weer kunnen openen. Haar restaurant heeft zoals vrijwel heel het bedrijfsleven uiteraard wel fors verlies geleden door de noodgedwongen sluiting.

Vooral ook de toeristensector zal het erg zwaar gaan krijgen de komende tijd. De verhalen van door alle wegblokkades gestrande toeristen en beelden van de gewelddadige protesten die ook ruimschoots de internationale media hebben gehaald, zijn niet bepaald een mooi visitekaartje. En het zal heel wat tijd en energie kosten buitenlanders er van te overtuigen naar Ecuador te komen, ook als de veiligheidssituatie straks weer hetzelfde is als altijd.

Update dinsdagavond 15/10: Dit artikel is geactualiseerd met een reactie van de minister van Binnenlandse Zaken op de beschuldigingen van excessief geweld door de politie en meer details over de doden die zijn gevallen.

Older Entries Newer Entries