Arjan Meesterburrie

Ecuador staat op de zwarte lijst van landen zonder persvrijheid. De VS waarschuwen vandaag op de ‘Dag van de Persvrijheid’ voor een klimaat van ‘autocensuur’. Maar is dat terecht? President Correa heeft er in elk geval een handje van om fel tekeer te gaan tegen kritische journalisten. 

De Amerikaanse perswaakhond ‘Freedom House‘ bestempelt de pers in Ecuador als ‘Not Free’. Daarbij verwijzend naar processen tegen kranten en journalisten en de nog in te voeren nieuwe mediawet die de persvrijheid verder aan banden zou leggen.

Correa: Slechte pers is dodelijk voor democratie
“Een vrije pers is cruciaal voor de democratie”, zegt Rafael Correa vandaag op de Dag van de Persvrijheid. “Maar een slechte pers is dodelijk voor diezelfde democratie. Wij helpen de media die journalistiek willen beoefenen, maar niet de media die hun handelsbelangen veilig willen stellen.”

Belangrijk om te weten is dat het grootste deel van de Ecuadoraanse kranten en televisie-stations in handen is van rijke zakenlieden. Dat zijn felle tegenstanders van de socialistische regering van Correa.

Net zoals de staatsmedia campagne voeren tegen rechts, voeren de commerciële media een anti-campagne tegen alles wat Correa doet en zegt. Daarbij wordt de waarheid nogal eens geweld aan gedaan.

Omstreden mediawet
De nieuwe mediawet zal volgens de regering de kwaliteit en de vrijheid van de pers verbeteren. Er staat onder meer in dat journalisten de ‘eer en reputatie van personen moeten respecteren’ en dat ‘media zich moeten onthouden van laster, smaad en ongegronde beschuldigingen’.

De Amerikaanse perswaakhond Freedom House en de Ecuadoraanse oppositie vermoeden dat Correa met deze wetsartikelen in de hand kritische media de nek wil omdraaien.

‘Amerikaans imperialisme’
Een woordvoerder van het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken roept Ecuador vandaag op zich de persvrijheid te respecteren en waarschuwt voor een klimaat waarin journalisten ‘autocensuur’ toepassen. Een ‘absurde en respectloze’ verklaring, zo stelt de Ecuadoraanse regering.

De regeringsgezinde media twijfelen overigens ook openlijk aan de onafhankelijkheid van Freedom House en zien de bemoeienis als een moderne vorm van imperialisme:

“Het is een organisatie die is gesticht in de VS, zetelt in de VS en wordt gefinancierd door de regering van de VS en die eerder al is gebruikt om de Amerikaanse belangen veilig te stellen, zoals bijvoorbeeld in Iran”, schrijft een columnist van El Telégrafo vandaag.

Omstreden proces tegen El Universo
In de afgelopen jaren heeft de regering al de nodige processen gevoerd tegen kranten en tijdschriften, waarvan die tegen El Universo vorig jaar de bekendste is. Rafael Correa won de rechtszaak tegen de drie eigenaren en een columnist van die oppositiekrant.

Die hadden grote vraagtekens gezet bij het optreden van het leger tijdens een uit de hand gelopen politie-staking. Dat werd gezien als smaad en ze werden veroordeeld tot gevangenisstraffen. De president verleende ze vervolgens direct gratie, omdat het hem naar eigen zeggen alleen om het principe ging.

Eigen opinie-peilinkje via Twitter
Via Twitter mengde ik me in de discussie die het nationale persbureau Andes was gestart met twee simpele vragen die bij tenminste 25.000 in nieuws geïnteresseerde Ecuadoranen terecht zijn gekomen.

1) Welke journalist kan niet publiceren wat hij wil?
2) Welke media zijn aan banden gelegd door de overheid?

Hieronder een greep uit de antwoorden, die goed illustreren dat er twee diametraal tegenover elkaar staande visies zijn op persvrijheid in Ecuador:

@ edgarauca: Het probleem is niet een publicatieverbod ja of nee, maar dat je wordt aangeklaagd als je iets publiceert dat de regering niet bevalt

@emirmontoya:  Journalisten hebben zoveel vrijheid! Inclusief het verspreiden van leugens…

@RP-Garul: Er is nu persvrijheid, vroeger was er alleen vrijheid van bedrijven die via de media hun economische belangen veilig stelden

Kloof tussen links en rechts
Tussen de linkse en de rechtse zuil in Ecuador zal wel nooit overeenstemming ontstaan over de vraag of er persvrijheid is. Maar in het gepolariseerde politieke- en medialandschap is eigenlijk nooit ergens overeenstemming over.

De ‘Dag van de Persvrijheid’ leeft in elk geval in alle media. Van opinie-artikelen in kranten tot debatten op de radio en van felle discussies op Twitter tot praatprogramma’s op televisie.

De vraag of de pers in Ecuador echt aan banden ligt, durf ik niet met een ondubbelzinnig ja of nee te beantwoorden. Maar ik heb vandaag wel vastgesteld dat er in elk geval volledige vrijheid is om er volop over te discussiëren.

—————————————————————————————–
Lees ook mijn onderstaande artikelen over dit onderwerp:
Vrijheidsalert voor Ecuador
Censuur campagnespotjes Ecuador